Pag is een lang, kaal eiland in het noorden van Dalmatië, bekend om drie dingen: schapenkaas, kant en het feeststrand Zrće bij Novalja. Het landschap lijkt op veel plekken meer op de maan dan op de Middellandse Zee. Je komt hier voor het uitgaan, of juist voor lege baaien, kaas en rust; het eiland is groot genoeg voor allebei.
Pag in het kort
Pag is ongeveer 60 kilometer lang en nergens breder dan een kilometer of tien. Het ligt vlak onder het Velebit-gebergte, en daarvandaan komt de bura: een koude, droge valwind die in de winter met orkaankracht over het eiland jaagt. De wind blaast zeezout over het land, en aan de oostkant groeit daardoor bijna niets. Wat overblijft is wit en grijs gesteente, stapelmuurtjes en schapen. Dat is het maanlandschap van Pag.
Het zuiden van het eiland, met Pag-stad, hoort bij de regio Zadar. Het noorden, met Novalja, hoort bij Lika-Senj. Tussen de twee plaatsen rijd je in ongeveer een half uur. Zoek je op pag kroatië, kijk dan goed in welk deel je verblijf ligt.
Hoe kom je op Pag? Brug en veer
De brug in het zuiden
Aan de zuidkant verbindt de Paški most het eiland met het vasteland. De brug is 301 meter lang, ging open in 1968 en is tolvrij. Vanaf Zadar rijd je in ongeveer drie kwartier naar Pag-stad.
Bij harde bura gaat de brug dicht, eerst voor caravans, campers en motoren en soms voor al het verkeer. In de zomer gebeurt dat zelden, in de winter geregeld.
Het veer Prizna naar Žigljen
Kom je uit het noorden, via Rijeka en de kustweg, dan is het autoveer van Prizna naar Žigljen de kortste route. Jadrolinija vaart het hele jaar, in de zomer doorlopend, en de overtocht duurt ongeveer een kwartier. Vanaf Žigljen ben je in tien minuten in Novalja. Reserveren kan niet. Op zaterdagen in juli en augustus staan er lange rijen; rijd dan vroeg of neem de brug. Ook dit veer valt uit bij harde bura. Prijzen en de dienstregeling voor 2027 staan op de site van Jadrolinija.
Vliegen en overig
De dichtstbijzijnde luchthaven is Zadar, op ongeveer een uur van Pag-stad en anderhalf uur van Novalja. Vanaf Nederland wordt in de zomer rechtstreeks op Zadar gevlogen; zie vliegen naar Kroatië of kijk bij Transavia. Een huurauto is op Pag bijna onmisbaar, tenzij je alleen voor Zrće komt. Voor voetpassagiers vaart er een catamaran van Rijeka via Rab naar Novalja.
Met eigen auto is het ongeveer 1450 kilometer vanuit het midden van Nederland. De route staat op autovakantie Kroatië.
Pag-stad: kant en zout
Pag-stad is in 1443 opnieuw gebouwd volgens een strak plan, waaraan de bekende bouwmeester Juraj Dalmatinac meewerkte. Het resultaat is een raster van rechte straatjes rond een plein met de kerk van Maria-Hemelvaart en het onvoltooide Rectorenpaleis.
Die kant van Pag (paška čipka) wordt met naald en draad gemaakt, zonder patroon op papier, en staat sinds 2009 op de Unesco-lijst van immaterieel erfgoed. In de zomer zitten vrouwen in de steegjes te werken en te verkopen, en in het centrum is een kleine kantgalerie. Echte kant is duur, want een klein stuk kost dagen werk. Zie je iets goedkoops, dan is het machinaal.
Aan de ondiepe baai achter de stad liggen de zoutpannen, de grootste van Kroatië. Hier wordt al meer dan duizend jaar zout gewonnen. In de oude zoutpakhuizen aan de overkant van de brug zit een klein zoutmuseum.
Paški sir: de kaas van Pag
Paški sir is een harde schapenkaas en de bekendste kaas van Kroatië. De schapen eten salie en andere kruiden waar de bura zout overheen heeft geblazen, en dat geeft de melk haar smaak. Jonge kaas is mild, oude kaas van een jaar of meer is droog, pittig en brokkelig. De naam is binnen de EU beschermd: echte Paški sir komt van melk van Pag.
Je proeft en koopt hem bij de kaasmakerijen op het eiland, vooral rond het dorp Kolan en bij Pag-stad. Sommige geven rondleidingen met proeverij. De kaas is niet goedkoop, ook niet bij de bron. Het andere gerecht van Pag is lamsvlees, in het voorjaar van het spit.
Novalja en Zrće beach
Novalja is de drukste plaats van het eiland, met een boulevard, veel appartementen en een stadsstrand. Wie zoekt op novalja kroatië bedoelt vaak het uitgaansleven, maar overdag is het een gewone badplaats. Onder het centrum loopt een Romeins aquaduct uit de eerste eeuw; een deel van de tunnel kun je bekijken via het stadsmuseum.
Het feest speelt zich af op Zrće, een lang kiezelstrand in een baai op ruim twee kilometer van Novalja. Zrće beach is in de zomer een van de bekendste feestlocaties van Europa. Direct aan het strand liggen grote openluchtclubs, waaronder Papaya, Aquarius, Kalypso en Noa. Overdag zijn er strandfeesten en boat parties, ’s nachts draaien bekende dj’s.
- Het seizoen loopt van juni tot begin september, met de piek van half juli tot half augustus.
- Er zijn meerdaagse festivals, zoals Hideout rond eind juni en begin juli. De data voor 2027 staan op de sites van de festivals.
- Tussen Novalja en Zrće rijden pendelbussen, tot diep in de nacht. Lopen kan in ongeveer een half uur, maar de weg is ’s nachts donker en druk.
- Boek ruim vooruit en lees de huisregels: veel verhuurders vragen een borg van jonge groepen.
Buiten het seizoen, en vroeg in de ochtend, is Zrće gewoon een mooi strand met helder water. Tickets voor boat parties en excursies vind je bij GetYourGuide.
Rustige stranden
Wie niet voor het feest komt, heeft keus genoeg. Het water rond Pag is ondiep, helder en warmt snel op.
- Ručica en Beritnica, bij Metajna: kiezelbaaien midden in het maanlandschap. Beritnica, met drie grote rotsblokken in zee, bereik je alleen via een wandelpad van een kwartier.
- Sveti Duh: een lange strook fijne kiezel en zand tussen Pag-stad en Novalja, ondiep en geschikt voor kinderen.
- Planjka, Stara Novalja: zandig en ondiep, rustiger dan Novalja zelf.
Schaduw is er op Pag bijna nergens. Neem een parasol en genoeg water mee.
Olijfgaarden van Lun
Het smalle noordpuntje van het eiland is verrassend groen. Bij Lun staan tienduizenden olijfbomen tussen stapelmuurtjes, waaronder wilde olijven van meer dan duizend jaar oud met grillig gedraaide stammen. Er loopt een gemarkeerd wandelpad doorheen.
Overnachten
Kies je plek bewust. In Novalja en het nabije Gajac zit je dicht bij Zrće en is het in de zomer tot laat rumoerig. Pag-stad, Šimuni, Mandre en Povljana zijn rustiger en gericht op gezinnen. Het aanbod bestaat vooral uit appartementen; hotels zijn er weinig. Langs de westkust liggen een paar grote campings aan zee, onder meer bij Novalja en Šimuni.
Bekijk de vakanties op Pag bij Prijsvrij of het aanbod in Noord-Dalmatië.
Beste reistijd en tips
- Juni en september zijn warm, rustig en goedkoper. Voor Zrće moet je in juli of augustus zijn.
- De bura waait vooral van oktober tot april, maar kan ook in de zomer een dag opsteken. Check dan de site van de automobielclub HAK voor de brug en het veer.
- Je betaalt overal met de euro. Kaasboeren en kantverkoopsters willen vaak contant geld.