Cres en Lošinj zijn twee langgerekte eilanden in de Kvarnerbaai die bij Osor met een brug aan elkaar vastzitten. Cres is ruig, leeg en bekend om zijn vale gieren; Lošinj is groen, geurt naar dennen en heeft de meeste hotels en de dolfijnen. Samen zijn ze geschikt voor wie rust, natuur en helder water zoekt en een veerboot geen bezwaar vindt.
Twee eilanden, één reis
Ooit waren Cres en Lošinj één eiland. Bij Osor is in de oudheid een kanaal van een paar meter breed gegraven, en daar ligt nu een draaibrug. Die gaat twee keer per dag open voor boten, meestal rond 9.00 en 17.00 uur; het wegverkeer staat dan even stil. Bij Mali Lošinj ligt nog zo’n brug.
Van de veerhaven Porozina in het noorden van Cres tot Veli Lošinj in het zuiden is het ruim 80 kilometer over één doorgaande weg. Reken op anderhalf tot twee uur rijden. Cres is samen met Krk het grootste eiland van de Adriatische Zee, maar er wonen maar een paar duizend mensen.
Cres
Cres-stad
De hoofdplaats ligt aan een diepe, beschutte baai. Rond de kleine haven staan pastelkleurige huizen in Venetiaanse stijl, met een loggia, een klokkentoren en drie bewaard gebleven stadspoorten. Het is een rustig stadje waar je in een uur doorheen bent en daarna aan de kade blijft hangen. Een promenade loopt langs de baai naar kiezelstranden en de camping.
Lubenice
Lubenice is een gehucht van stenen huizen op een klif, 378 meter boven zee. Het is al zo’n vierduizend jaar bewoond; nu wonen er nog een handvol mensen. Recht onder het dorp ligt het witte kiezelstrand Sveti Ivan. De afdaling te voet duurt ongeveer drie kwartier, de klim terug in de zon een stuk langer. Neem water en dichte schoenen mee, of kom met een boot vanuit Cres-stad of Valun.
De weg naar Lubenice is smal en in de zomer mag je alleen op het parkeerterrein voor het dorp staan.
Beli en de vale gieren
Op de kliffen van Cres broedt de vale gier, een aaseter met een spanwijdte van meer dan tweeënhalve meter. Het is een van de weinige plekken waar deze vogels vlak boven zee nestelen. Je ziet ze vaak boven de weg in het noorden van het eiland cirkelen.
In het bergdorp Beli zit een bezoekerscentrum met opvang voor jonge gieren die in zee zijn gevallen. Ze sterken er aan en worden daarna vrijgelaten. Het centrum is in het seizoen open en vraagt entree. Rond Beli lopen gemarkeerde wandelpaden door het oude eikenbos van Tramuntana. Vaar niet dicht onder de broedkliffen: opgeschrikte jongen vallen in het water.
Vransko-meer
Midden op Cres ligt het Vransko-meer, een zoetwatermeer van ruim vijf kilometer lang. De bodem ligt tientallen meters onder zeeniveau. Het meer levert het drinkwater voor beide eilanden en is daarom streng beschermd: zwemmen en zelfs naar de oever lopen is verboden. Je ziet het wel liggen vanaf de hoofdweg en vanaf de weg naar Lubenice.
Lošinj
Mali Lošinj
Mali Lošinj is met ongeveer zevenduizend inwoners de grootste eilandstad van de Adriatische Zee. De stad ligt rond een lange natuurlijke haven met gekleurde kapiteinshuizen uit de tijd dat Lošinj een zeevaartcentrum was. Vanwege het zachte klimaat en de dennenbossen is het eiland al sinds 1892 een officieel kuuroord.
Aan de kade staat het Apoxyomenos-museum, gebouwd rond één voorwerp: een bronzen beeld van een Griekse atleet van bijna twee meter, zo’n tweeduizend jaar oud. Een Belgische duiker vond het in 1996 op de zeebodem bij Lošinj en in 1999 is het gelicht. Je loopt via een reeks zalen naar het beeld toe. De entree was in 2026 ongeveer € 8 tot 10; controleer prijs en openingstijden op de site van het museum.
De baai Čikat, aan de andere kant van de stad, heeft dennenbos, villa’s en de bekendste stranden.
Veli Lošinj
Anders dan de naam zegt (veli is groot, mali is klein) is Veli Lošinj het kleinste van de twee. Het is een haventje met hoge huizen, een roze barokkerk aan het water en een toren uit de Venetiaanse tijd. Vanuit Mali Lošinj wandel je er in ongeveer een uur naartoe over het kustpad.
Dolfijnen
In de wateren rond Cres en Lošinj leeft een vaste groep van ongeveer tweehonderd tuimelaars. Het Blue World Institute in Veli Lošinj doet er al tientallen jaren onderzoek naar en heeft een klein educatiecentrum. Dolfijnen zien is nooit gegarandeerd, maar de kans is hier groter dan elders in Kroatië. Kies een boottocht die afstand houdt en de dieren niet achtervolgt. Aanbieders vind je onder meer via GetYourGuide.
Stranden
Zand vind je hier nauwelijks; het zijn kiezels, rotsen en heel helder water.
- Sveti Ivan, Lubenice: wit kiezelstrand onder de klif, alleen te voet of per boot.
- Valun en Martinšćica: rustige kiezelbaaien aan de westkust van Cres.
- Čikat en Sunčana uvala: de familiestranden van Mali Lošinj, met voorzieningen en schaduw.
- Susak: eilandje voor de kust van Lošinj dat bijna helemaal uit zand bestaat. Bereikbaar met de boot vanuit Mali Lošinj.
Eten en drinken
Cres staat bekend om zijn lamsvlees. De schapen grazen vrij tussen salie en andere kruiden, en dat proef je. Ook de olijfolie van het eiland is goed. Op Lošinj draait het meer om vis, inktvis en langoustines uit de Kvarner.
Hoe kom je er? De veerboten
Er is geen brug naar het vasteland. Je kiest uit twee autoveren van Jadrolinija, die allebei het hele jaar varen:
| Route | Vaartijd | Handig als je komt uit |
|---|---|---|
| Brestova (Istrië) naar Porozina (Cres) | ongeveer 20 minuten | Istrië, Opatija, Slovenië |
| Valbiska (Krk) naar Merag (Cres) | ongeveer 25 minuten | Rijeka, Zagreb, Krk |
Reserveren kan op deze korte lijnen niet: je sluit aan in de rij en gaat mee met de eerste boot waar plek is. Op zaterdagen in juli en augustus loopt de wachttijd op tot een paar uur. Kom vroeg in de ochtend of reis op een doordeweekse dag. Prijzen en de dienstregeling voor 2027 staan op de site van Jadrolinija.
Zonder auto kun je met de catamaran vanuit Rijeka naar Cres-stad en Mali Lošinj. In de zomer zijn er ook bootverbindingen tussen Mali Lošinj en Zadar; controleer de actuele vaardagen. Lošinj heeft een klein vliegveld voor kleine toestellen, zonder lijnvluchten uit Nederland. De dichtstbijzijnde luchthavens zijn Rijeka (op Krk) en Pula.
Overnachten
Op Lošinj vind je de meeste hotels, vooral rond Čikat en Sunčana uvala, van gezinshotels tot luxe. Op Cres slaap je vooral in appartementen en op campings. Beide eilanden hebben grote campings direct aan zee, onder meer bij Cres-stad, Martinšćica, Nerezine en Mali Lošinj. Meer daarover lees je op kamperen in Kroatië.
Hotels en appartementen op de eilanden staan bij Prijsvrij onder Kvarner. Voor de route ernaartoe: zie autovakantie Kroatië.
Beste reistijd en tips
- Juni en september zijn het prettigst: warm zeewater, korte rijen bij de veerboot. Mei en oktober zijn goed voor wandelen en fietsen.
- Bij harde bura kan de veerboot tijdelijk uit de vaart gaan, vooral buiten de zomer.
- Pas op voor schapen op de weg, zeker in het noorden van Cres.
- Een goede reisgids of wandelkaart is handig: het mobiele bereik is op Cres niet overal goed.